SKRZYPCE – INSTRUMENT Z DUSZĄ
Łukasz Gaj, dyrektor Centrum Paderewskiego w Kąśnej Dolnej
Choć są jednym z najmniejszych instrumentów strunowych, charakteryzują się najwyższym strojem. Ich bogate, wyraziste brzmienie porusza słuchacza do głębi. Są symbolem wirtuozerii i harmonii. Grają kluczową rolę zarówno jako instrument solowy, jak i fundament orkiestry symfonicznej. Posiadają drewnianą duszę – świerkowy kołek wewnątrz pudła rezonansowego, ale mówi się, że mają także duszę prawdziwą.
Fascynująca historia skrzypiec sięga XVI-wiecznych północnych Włoch. To tam w 1523 roku po raz pierwszy użyto terminu skrzypce i to tam powstały ich najwspanialsze egzemplarze. A włoscy lutnicy wynieśli wiolinistyczne rzemiosło do poziomu sztuki. Pierwsze skrzypce pochodziły z warsztatu Andrei Amatiego w Cremonie, ale to żyjący nieco później Antonio Stradivari stał się ich najwybitniejszym i najsłynniejszym budowniczym. Jakość jego instrumentów była tak wysoka, że wiele z nich przetrwało do dziś, osiągając zawrotną wartość ponad 20 milionów dolarów.
Na początku XVII wieku uznawany za ojca opery Claudio Monteverdi skomponował „Orfeusza”, nadając skrzypcom ważną rolę w ilustrowaniu nastroju i akompaniamencie wokalnym, co w owych czasach było rozwiązaniem nowatorskim. Dzieło to sprawiło, że skrzypce stały się niesamowicie popularne, zyskując pozycję pełnoprawnego instrumentu artystycznego i orkiestrowego, i ostatecznie przejmując dominację w muzyce barokowej. W Polsce ich pozycję przypieczętował w romantyzmie Henryk Wieniawski – jeden z najznakomitszych skrzypków w historii.
Szanowni Państwo, żywię szczerą nadzieję, że tegoroczna odsłona Tygodnia Talentów, silnie akcentująca skrzypce i muzykę skrzypcową, przyniesie nam wszystkim wiele inspirujących wrażeń. Festiwal rozpoczniemy recitalem laureatek konkursów skrzypcowych: Emilii Linki, Zoi Sygudy i Gai Wilewskiej, z towarzyszeniem Hanny Holeksy przy fortepianie. Najmłodszego pokolenia artystów z lokalnych szkół muzycznych posłuchamy w koncertach Tarnowskie Talenty i Domosławickie Talenty. Życzliwym słowem i wieloletnim doświadczeniem wesprze ich niezastąpiona red. Anna Woźniakowska. Warsztaty dla uczniów małopolskich szkół muzycznych II stopnia poprowadzi wyśmienity skrzypek i profesor Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie, Janusz Wawrowski. A wielki finał zatytułowany „Wieniawski in Blue” uświetnią znakomici: Piotr Pławner, Trio Pawła Tomaszewskiego i Orkiestra Śląskich Kameralistów. Serdecznie zapraszam!
